Ἡ αντιστασιακὴ δράσις τῶν Καυσοκαλυβιτῶν Ἰωασαφαίων.

 

Ἡ αντιστασιακὴ δράσις τῶν Καυσοκαλυβιτῶν Ἰωασαφαίων.

Οἱ Ἰωασαφαῖοι, καὶ αὐτοὶ ἦσαν μεταξὺ εκείνων τῶν συνοδειῶν ποὺ ἄπέκρυπταν καὶ περιέθαλπαν, πέρα ἀπὸ τοὺ δικούς μας, Αὐστραλούς, Νεοζηλανδοὺς καὶ Ἄγγλους, μέχρις ἀναλόγων κατευοδώσεων γιὰ τὶς ἀκτὲς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.

Σὲ σελίδα βιβλίου ἐπισκεπτῶν, ποὺ κρατοῦσαν (φυλάσσονται λίαν ἐπιμελῶς καὶ ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς κατόχους τοῦ ἁγιογραφικοῦ οἴκου δύο τέτοιοι κώδικες, εὐνοήτως πολυτίμου ἱστορικῆς καὶ ἄλλης ἀξίας), εἶναι καταχωρισμένα ἐπακριβῶς ὀνόματα καὶ τοιούτων ἐπισκεπτῶν, ποὺ παρ’ ὀλίγο νὰ τοὺς ἀποβῇ συμφορὰ καὶ θρῆνος, ἂν δὲν προλάβαινε νὰ τὴν ἀποκόψει καὶ ἐπιμελῶς ἀπκοκρύψει ὁ πανέξυπνος ἀδελφὸς τῆς συνοδείας Ἰωάσαφ (Θηβαῖος Ἀνδρέας τοῦ Μιχαήλ, ἐκ Σύρου· γέννησις 1921, προσέλευσις 1938, κουρὰ 1939, διάκονος 1942, προσεβύτερος 1944, κοίμησις 1995), μόλις ἀντελήφθη στὴν αὐλὴ τοῦ Κυριακοῦ ἄφιξι ἐρευνητικοῦ ἀποσπάσματος ἐνόπλων Γερμανῶν στρατιωτῶν, οἱ ὁποῖοι, φυσικά, δεν παρέλειψαν, ἐξ αὐτοψίας νὰ γνωρίσουν τὸν φημισμένο Ἁγιογραφικὸ Οἶκο, νὰ κερασθοῦν κατὰ τὰ εἰθισμένα, καὶ νὰ φιλοξενηθοῦν στὸ εὐρύχωρο ἀρχονταρίκι, ὅταν  ακριβῶς στὶς ἐπάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια των, ἥτοι στὶς πρὸς τοῦτο διαμορφωθεῖσες κρυψῶνες τοῦ τσατιοῦ (χῶροι μεταξὺ ταβανιῶν καὶ συστύματος τῆς πλακοσκεποῦς στέγης) ἐναγώνια χτυποῦσαν οἱ καρδιὲς ὁμάδος Ἄγγλων καταζητουμένων, ἐκ τῶν ὁποίων εἷς βαρέως ἀσθενῶν ὅστις λίγο ἀργότερα, παρὰ τὶς προσπάθειες τοῦ μυστικῶς εἰδοποιηθέντως καὶ προθύμως καταφθάσαντος ἰατροῦ-μοναχοῦ τῆς Μεγίστης Λαύρας Γέροντος Παύλου Παυλίδη, ἐκοιμήθη, καὶ τὸν ὁποῖο νύκτα καὶ ἐντελῶς κρυφίως κήδευσε καὶ ἔθαψε ὁ πατὴρ Ἰωάσαφ, ἀφοῦ ἀνέγνωσε τήν, κατὰ τὰ κρατοῦντα τυπικὰ σὲ τέτοιες περιπτώσεις, ἀκολουθία εἰς ἀλλοδόξους.

***

Πόσα, θὰ μποροῦσα νὰ παραθέσω ἐδῶ ἀπὸ ὁσα συμβεβηκότα κατ’ εὐκαιρίες μᾶς διηγοῦντο οἱ τελευταῖοι τῆς συνοδείας! Γιὰ τὴν ἀλήθεια πάντως τοῦ πράγματος καὶ γιὰ τὴν Ἱστορία, ἀπὸ ἐκείνη τὴν πολύπαθη καὶ δραματικὴ σελίδα, τὴν ὁποία ὁ πατὴρ Ἰωάσαφ ἀργότερα, ὅταν δηλαδὴ ἡ Γερμανοκατοχὴ τῆς Πατρίδος μας ἔληξε, τὴν ἐνέθεσε καὶ κόλλησε στὴν οἰκεία θέση, ἀποσπῶ καὶ καταχωρίζω δύο χαρακτηριστικὰ κείμενα:

(ἐν μεταφράσει ἀπὸ τὰ Γερμανικά):

«Πολὺ λίγο χρόνο εἴμαστε στὸ μοναστήρι, βρήκαμε φιλικὴ διάθεση καὶ εὐχαριστοῦμε γιὰ αὐτό».

Καυσοκαλύβια 9-22/6/1941

 

Ἀμέσως δὲ ἀπὸ κάτω στὰ Ἀγγλικά:

«Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ καταφύγια ποὺ βρῆκα βοήθεια, καλοσύνη καὶ φιλοξενία, μετὰ τὴν ἀπόδρασή μου ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, τὰ ὀνόματα τῶν ὁποίων βλέπω νὰ ἔχουν ἤδη βεβηλώσει τὸ βιβλίο αὐτό. Δὲν ὑπάρχει ἔπαινος ποὺ νὰ εἶναι πολὺ μεγάλος γιὰ τοὺς Ἕλληνες, ἰδίως τοὺς μοναχοὺς στὰ διάφορα Μοναστήρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ποὺ ἔμεινα. Μετὰ τὸν πόλεμο, σκοπεύω νὰ γυρίσω καὶ νὰ ξαναδῶ τοὺς φίλους μου τοὺς Ἰωασαφαίους ὑπὸ εὐτυχέστερες συνθῆκες.

ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΣ

ΚΑΤΩ Ο ΧΙΛΤΕΡ

(ὑπογραφὴ δυσανάγνωση)

Σμηνίας τῆς RAF

Πρώην αἰχμάλωτος πολέμου στὴν Θεσσαλονίκη·

26/7/1941

(Κώδιξ ἐπισκεπτῶν 2, σελίς 68)

 

Καταχωρίζω ἐπίσης καὶ τὰ ὀνόματα κάποιας ἐμπερίστατης ὁμάδος στρατιωτικῶν, οἱ ὁποῖοι, κατέγραψαν καὶ τοὺς ἀκριβεῖς τόπους τῆς καταγωγῆς των:

«Λογαγὸς 9234 Liet, W. B. Thomas. Neff Dextra Boon. Rinaka N. Zealand.

John James Evans I/Weigh Rect. W. Corley 17 Outran Street, London.

John Coutts 2/N 2EF Gavil Peacoeh Bridge 102 Kingsway, North York, England

Croffer Edward Barnes 18 Australia, St. Eoollahra N. S.W, Australia.

Jack H. Donald Sommerberry I Victoria, Australia.

Edward Batew 143 Nanbynong Ro Ascot Vale Melbourne, Australia

(Αὐτόθι, σελὶς 70)

 

Μία ὅμως ποὺ τὸ ἔφερε ἡ περίπτωσις, χρέος αἰσθάνομαι νὰ παραδώσω στὴν ἱστορία καὶ ἕνα γραπτὸ τεκμήριο τῆς ἑλληνοπρεποῦς δράσεως τοῦ μακαριστοῦ φίλου μου πατρὸς Ἰωάσαφ:

Allied Screening Commissio

69 Nikis Street, Salonica

(Τὸ περιεχόμενο σὲ μετάφραση ἀπὸ τὰ ἀγγλικά)

ΕΙΣ ΟΠΟΙΟΝ ΑΦΟΡΑ

1.Αὐτὴ εἶναι μία βεβαίωσις ὅτι ὁ Κύριος Ἰωάσαφ Θηβαῖος τοῦ Μιχαήλ, ὁδὸς Φράγγων 32 Θεσσαλονίκη, προσέφερε πολύτιμον βοήθειαν εἰς τὰς Βρετανικὰς καὶ Συμμαχικὰς Δυνάμεις, φυγαδεύων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Γερμανικῆς κατοχῆς εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Θεσσαλονίκης.

Μετέφερε διὰ τοῦ πλοιαρίου του μέγαν ἀριθμὸν φυγάδων τῶν Γερμανικῶν στρατοπέδων ἀπὸ τὰς ἀκτὰς τῆς Χαλκιδικῆς εἰς τὰ Μοναστήρια τοῦ Ὄρους Ἄθως, ὁπόθεν ἔκαμαν τὴν τελικήν των διαφυγήν. Τὸ πλοιάριόν του κατεστράφη ἐπὶ τῶν βράχων κατὰ τὴν χρησιμοποίησίν του διὰ τὸν ἄνω σκοπόν.

2. Κάθε βοήθεια τὴν ὁποίαν Βρετανικαὶ ἢ Συμμαχικαὶ Ἀρχαὶ θὰ δώσουν εἰς τὸν Κύριον Ἰωάσαφ Θηβαῖον, θὰ ἐκτιμηθοῦν ἐκ μέρους τοῦ Κλάδους μας.

(τ.σ., ὑπογραφὴ δυσανάγνωστη)

E.N. SALTIEL, Capt.,

O.C., A.S.C.,

SALONICA

***