ΣΚΗΤΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

 

ΣΚΗΤΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ

 

Ὁ ἁμαξιτὸς δρόμος, συνεχίζει μετὰ τὴν Μεγίστη Λαύρα καὶ διασχίζει τὴν περιοχή ποὺ λέγεται ἀφορισμένα, ἕνα πλάτωμα ἀνεμοδαρμένο καὶ ἀκατοίκητο, καὶ φτάνει στὴν Λαυριώτικη Σκήτη τοῦ Τιμίου Προδρόμου, γνωστότερη ὡς Ῥουμάνικη Σκήτη. Λίγο πρὶν τὴν Σκήτη, δεξιὰ στὴν πλαγιά, βρίσκεται τὸ Κάθισμα τῆς Ἁγίας Τριάδος, γνωστότερο ὡς Κάθισμα τοῦ κυρ-Ἡσαΐου, ἐπειδὴ ἐκεῖ μόναζε ὁ ἱερομόναχος Ἡσαΐας, γέροντας τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτου. Στὴν περιοχή, ὑπῆρχαν παλαιότερα ἀμπελῶνες. Τὸ Κάθισμα, ἀνακαινίστηκε ἐπανειλημμένως· διακρίνονται οἱ χρονολογίες 1780, 1909. Στὸ Κάθισμα, φτάνει τὸ μονοπάτι ποὺ ξεκινά ἀπὸ τὴν Μεγίστη Λαύρα καὶ πάει στὸν Ἅγιο Νείλο, στὰ Καυσοκαλύβια, στὴν Σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννης. Ἄν προτίθεστε νὰ διανύσετε τὴν διαδρομὴ αὐτή, καλλίτερα νὰ φτάσετε στὸ Κάθισμα τοῦ κυρ-Ἡσαΐου ἀπὸ τὸν ἁμαξιτὸ καὶ νὰ αρχίσετε τὴν πεζοπορία ἀπὸ ἐκεῖ. Κερδίζετε χρόνο καὶ κόπο. Στὸ Κάθισμα, ὑπάρχει βρύση μὲ καλό νερό, ἀπὸ τὴν ὁποία μπορεῖτε νὰ ἐφοδιαστεῖτε γιὰ τὴν διαδρομή.

***

Στὴν θέση τῆς σημερινής Σκήτης, βρισκόταν ἤδη τὸ 1772 τὸ Κελλὶ τοῦ Τιμίου, στὸ ὁποῖο ἀσκήτευαν Χιῶτες μοναχοί. Τὸ 1820, τὸ ἀγόρασαν ἀπὸ τὴν Μεγίστη Λαύρα δύο Μολδαβοὶ μοναχοί, καὶ πῆραν τὴν ἔγγραφο συγκατάθεση τῆς κυρίαρχης Μονῆς γιὰ νὰ μετατρέψουν τὴν Μονὴ σὲ Σκήτη. Ἡ ἀναταραχὴ ποὺ προκάλεσε ἡ Ἑλληνική Ἐπανάσταση ἕνα χρόνο μετά, τοὺς ἀνάγκασε νὰ ἐπιστρέψουν στὴν πατρίδα τους καὶ νὰ μεταβούν στὴν Μονὴ Νεάμτς, ὅπου καὶ ἐκοιμήθησαν. Τὸ Κελλί, περιῆλθε ξανὰ στὴν κυριότητα τῆς Μεγίστης Λαύρας, ἡ ὁποία τὸ ἐκχωροῦσε ἔναντι μισθώματος σὲ διάφορους μοναχούς. Τὸ 1852, ἀγόρασαν τὸ Κελλὶ δύο Μολδαβοὶ μοναχοί, ὁ Νήφων καὶ ὁ Νεκτάριος, οἱ ὁποῖοι, μετὰ τὴν ἀγορά, πῆγαν στὴν Μολδαβία γιὰ ζητεία, καὶ πληροφορήθηκαν τὴν ὕπαρξη στὴν Μονὴ Νεάμτς, τοῦ ἐγγράφου συγκατάθεσης. Μὲ τὴν μεσολάβηση τοῦ ἡγεμόνα Γκίκα, ἡ κυρίαρχη Μονὴ εξέδωσε ἔγγραφο ποὺ ἀναγνώριζε τὸ Κελλὶ ὡς Μολδαβικὴ Σκήτη. Ὁ ἡγεμόνας Γκίκας, τῆς ἀφιέρωσε ἀμέσως ἐτήσια χορηγία καὶ τὸ 1855 ἐξέδωσε ἀπόφαση ποὺ ἀναγνώριζε τὴν Σκήτη ὡς Ῥουμάνικη. Τὸ 1856, ἐπὶ πατριαρχίας Κυρίλλου Ζ΄, ἐκδόθηκε τὸ ἁρμόδιο πατριαρχικό σιγίλλιο ἀναγνώρισης τῆς Σκήτης. Ὁ θεμέλιος λίθος τοῦ Κυριακοῦ, ἐτέθη τὸ 1857 καὶ ὁ ναός ἐγκαινιάστηκε τὸ 1866 ἀπὸ τὸν μητροπολίτη Βουκουρεστίου. Ἡ περίοδος 1867-82 χαρακτηρίζεται ἀπὸ μέγιστη ἀταξία στὴν Σκήτη, ἔριδες μεταξὺ Μολδαβῶν καὶ Ῥουμάνων μοναχῶν καὶ ῥαδιουργίες στὶς ὁποίες πρωτοστάτησε ὁ μοναχὸς Νήφων. Ἡ τάξη ἐπανῆλθε μόνο τὸ 1882 μὲ ἔγγραφο ποὺ καθόριζε ῥητὰ τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τῆς Μεγίστης Λαύρας καὶ τὶς ὑποχρεώσεις τῆς Σκήτης. Ἐπὶ σοσιαλιστικοῦ καθεστῶτος στὴν Ῥουμανία, κατὰ τὴν περίοδο 1945-89, ἡ Σκήτη ἀντιμετώπισε προβλήματα. Σήμερα γνωρίζει νέα ἀκμή, χάρη στὴν πνευματικὴ καθοδήγηση τοῦ μακαριστοῦ Δικαίου τῆς Σκήτης, ἱερομονάχου Πετρωνίου.

Στὴν Σκήτη, φυλάσσονται τμῆμα τοῦ Τιμίου Ξύλου, τίμια λείψανα τῶν Ἁγίων Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου, Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, Χαραλάμπους, Κλήμεντος, Μηνᾶ καὶ Βίκτωρος, καθὼς καὶ αἷμα τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου.

***

Ὅπως όλως οἱ κοινοβιακὲς Σκήτες, ἡ Ῥουμάνικη Σκήτη τοῦ Προδρόμου, δίνει τὴν εἰκόνα μικρῆς Μονῆς. Οἱ πτέρυγές της σχηματίζουν τετράπλευρο. Ἡ κυρία εἴσοδος βρίσκεται στὴν δυτικὴ πτέρυγα, κάτω ἀπὸ τὸ ἐνσωματωμένο καμπαναριό· στὴν ἴδια πτέρυγα βρίσκεται τὸ ἀρχονταρίκι, ἡ τράπεζα καὶ ἕνα παρεκκλήσιο. Στὴν ἀνατολικὴ πτέρυγα, βρίσκεται ἡ βιβλιοθήκη, ὅπου φυλάσσονται ἑκατὸν τριάντα χειρόγραφα καὶ πέντε χιλιάδες ἔντυπα βιβλία, κυρίως στὰ ῥουμανικά. Ἡ νότια πτέρυγα, χτίστηκε τὸ 1882· ἐκεῖ βρίσκεται τὸ συνοδικό καὶ τὰ γραφεία τοῦ Δικαίου. Στὴν βόρεια πτέρυγα, στεγάζονται κελλιὰ μοναχῶν καὶ παρεκκλήσιο. Ἐκτὸς Μονῆς, βρίσκεται τὸ παρεκκλήσιο τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ὁ ναὸς τοῦ παλαιοῦ κελλιοῦ καὶ τὸ παλαιὸ Κυριακό, ποὺ τώρα χρησιμοποιεῖται ὡς κοιμητηριακὸς ναός.

Ἡ αὐλή, εἶναι εὐρύχωρη, μὲ πολλὰ κυπαρίσσια. Τὸ Κυριακό, εἶναι στὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τῆς. Ὁ ναός, εἶναι ἀφιερωμένος στὰ Ἅγια Θεοφάνεια, εἶναι ἰδιαίτερα ἐπιβλητικό καὶ μεγάλο. Τὸ μῆκος τοῦ ἄξονα ἀπὸ τὰ ἀνατολικὰ πρὸς τὰ δυτικά, εἶναι τριάντα μέτρα, ἐνῶ τὸ ὕψος τοῦ κεντρικοῦ τρούλλου εἶναι δεκαοχτὼ μέτρα. Ἀκολουθεῖ τὴν τυπολογία τοῦ ἀθωνικοῦ Καθολικοῦ, ἔχει λιτή, ἐξωνάρθηκα καὶ τρεῖς τρούλλους. Ὁ ἐξωνάρθηκας εἶναι ὑαλόφρακτος καὶ στὸν ἄνω ὅροφο στεγάζει τὸ σκευοφυλάκιο τῆς Σκήτης. Τὸ Κυριακό, εἶναι ἰδιαίτερα φωτεινό καὶ κατάγραπτο μὲ τοιχογραφίες τοῦ 1863. Οἱ περισσότερες ἐπιγραφές, εἶναι στὸ λατινικὸ ἀλφάβητο. Μεταξύ τῶν τοιχογραφιῶν κυριαρχοῦν οἱ μεγάλων διαστάσεων ὁλόσωμες ἀπεικονίσεις Ἁγίων. Πολύ γνωστὴ εἶναι ἡ τοιχογραφία ποὺ εἰκονίζει τὶς εἴκοσι Μονὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ τοὺς Ἁγίους ποὺ διέλαμψαν σὲ αὐτές. Στὸν ἀριστερὸ ἀνατολικὸ κίονα, βρίσκεται σὲ προσκυνητάρι μία εἰκόνα τῆς Θεοτόκου· εἶναι ἀχειροποίητη ὡς πρὸς τὴν μορφή. Εἶναι ἔργο τοῦ ζωγράφου Γιωργάκη Νικολάου ἀπὸ τὸ Ἰάσιο

***

Ἀπὸ τὴν Ῥουμάνικη Σκήτη, ξεκινάει λιθόστρωτο μονοπάτι, ποὺ ὁδηγεῖ στὸ ἰδιαίτερα ἀξιοθέατο ἀρσανά της καὶ στὸν φάρο τοῦ ἀκρωτηρίου Ἀκράθως, τῆς νοτιοανατολικῆς ἀπόληξης τῆς χερσονήσου. Ξεκινάει ἐπίσης μονοπάτι, ἐν μέρει λιθόστρωτο, ποὺ ἑνώνεται μὲ ἐκεῖνο ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν Μεγίστη Λαύρα καὶ ὁδηγεῖ στὸν Ἅγιο Νεῖλο, στὰ Καυσοκαλύβια, στὴν Σκήτη τῆς Ἁγίας Ἄννης. Ἡ ἀρχική ἀνωφέρειά του ὅμως εἶναι πολύ ἀπότομη, ἐνῶ ἀπὸ τὸ Κάθισμα τοῦ κυρ-Ἡσαΐου, τὸ μονοπάτι ἀνεβαίνει πολύ πιὸ ὁμαλά. Γύρω ἀπὸ τὴν Ῥουμάνικη Σκήτη, εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ δεῖτε μοναχοὺς μὲ βενζινοκίνητα χορτοκοπτικὰ χειρός, νὰ κλαδεύουν τὰ πουρνάρια καὶ τὴν θαμνοβλάστηση. Συνεχίζουν, χωρὶς ἴσως νὰ τὸ γνωρίζουν, μία παράδοση· οἱ Ῥουμάνοι μοναχοί, ἐξοικειωμένοι μὲ τὸν θερισμὸ στὶς ἀπέραντες πεδιάδες τῆς πατρίδας τους, ἦταν ὀνομαστοί κοσέρηδες ἢ κοσατζήδες (κόσα εἶναι μεγάλο δρεπάνι, προσαρμοσμένο σὲ κοντάρι, ποὺ χρησιμοποιεῖται στὸν θερισμό).