Πέμπτη 19 Δεκεμβρίου 2024

ΠΕΡΙΗΓΗΣΙΣ ΣΤΟΝ ΑΘΩΝΑ 1969. Κεφάλαιον ΙΒ΄. Μονὴ Φιλοθέου.

Κεφάλαιον ΙΒ΄. Μονὴ Φιλοθέου.

Πλησιάσαμε. Ἡ ἴδια διαδικασία καὶ ἐδῶ. Ὁ πορτάρης μᾶς πῆγε ἀργὰ-ἀργὰ μὲ τὸ πάσο του ἀπὸ κάτι σκάλες καὶ μᾶς παράδωσε στὰ χέρια τοῦ φιλόξενου ἀρχοντάρη, ἑνὸς νεαροῦ καλόγερου.

Τὸ συνηθισμένο καὶ ἐδῶ κέρασμα. Τὸ ἀπόγευμα θὰ κάναμε τὸ γύρω τοῦ Μοναστηριοῦ καὶ θὰ βλέπαμε τὰ ἀξιοθέατα.

Κοιμηθήκαμε μία-δύο ὧρες καὶ σὰν τὰ σήμαντρα κάλεσαν τοὺς καλογήρους γιὰ προσευχή, βρισκόμαστε ἕτοιμοι. Κατεβήκαμε στὴν αὐλή. Μεγάλη καὶ εὐρύχωρη. Στὴν μέση τὸ Καθολικό. Κοντά του ἕνα καλοβαλμένο κυπαρίσσι καὶ λίγο πιὸ δίπλα του, τὸ ἔρημο κτίριο ποὺ ἄλλοτε χρησιμοποιοῦσαν γιὰ Τράπεζα οἱ καλόγεροι.

Τώρα εἶναι θεόκλειστο, μιὰ καὶ τὸ Μοναστήρι εἶναι ἰδιόῤῥυθμο. Ἕνα γύρω κελλιά. Μπήκαμε στὴν ἐκκλησία. Δὲν εἶναι ἡ παληά, ποὺ ἔχτισε ὁ Ὅσιος Φιλόθεος, σὰν ἔχτισε τὸ Μοναστήρι στὸν 9ον αἰῶνα. Κάηκε καὶ ξαναχτίστηκε στὰ 1871 καὶ τότε τοιχογραφήθηκε ἀπὸ ἕναν μέτριο καλλιτέχνη. Στὸν κεντρικὸ χῶρο τῆς ἐκκλησίας βρίσκεται καὶ ἡ ἀρχαία θαυματουργὸς εἰκόνα τῆς Παναγίας «τῆς Γλυκοφιλοῦσας», καθὼς τὴν ὀνομάζουν ἐδῶ.

Σὰν ἔργο τέχνης εἶναι λαμπρῆς βυζαντινῆς. Τὴν προσκυνήσαμε μὲ εὐλάβεια καὶ μὲ τὸ βλέμμα καρφωμένο στὰ πολλὰ ἀφιερώματα γιὰ τὰ θαύματά Της.

Καθήσαμε σὲ ἕνα στασίδι. Ὁ ἴδιος καὶ ἐδῶ ῥυθμός, χωρὶς καμία διαφορά, ἀλλὰ καὶ χωρὶς τὴν μεγαλοπρέπεια τοῦ Βατοπεδινοῦ Καθολικοῦ.

Σὰν τελείωσε ὁ ἑσπερινός, παρακαλέσαμε νὰ μᾶς δείξουν τὴν Βιβλιοθήκη. Ἕνας γεροντάκος μᾶς ὁδήγησε. Ἀνεβήκαμε τὰ σκαλιὰ τοῦ πύργου. Ἄνοιξε τὶς βαρειὲς πόρτες καὶ μᾶς ἔβαλε μέσα. Ἀπὸ μία βιβλιοθήκη τράβηξε ἕνα εὐαγγέλιου τοῦ 10ου αἰώνα. Εἶναι ἕνα κειμήλιο ἀπὸ τὰ πιὸ ἀρχαῖα καὶ τὰ πιὸ σπάνια. Τὸ κοίταξα ὥρα ποολὺ προσεχτικά, γιὰ νὰ συλλάβω καὶ νὰ τυπώσω στὸ μυαλό μου τὴν ὁμορφιά του.

Τὸ πέρασε στὰ χέρια τοῦ φίλου μου καὶ πῆρε ἕνα τετραβάγγελο τοῦ 13ου αἰώνα μὲ ἐξαίρετες μινιατοῦρες καὶ θαυμάσια ἐπίσης ἀρχικὰ σὲ κάθε κεφάλαιο. Παραστάσεις διάφορες ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή. Ἄγγελοι μὲ μακρυὰ σπαθιὰ καὶ λουλούδια μπερδεύονταν ἀνάμεσα στὶς μεγάλες γραμμὲς τῶν γραμμάτων.

Μᾶς ἔδειξε ἔπειτα Χρυσόβουλα αὐτοκρατορικά, Σιγίλια καὶ Φιρμάνια. Σὲ μία ἄλλη βιτρίνα εἴδαμε καὶ Εἰλητάρια.

Ἐπειδὴ δὲν εἴχαμε πολὺ ὥρα στὴν διάθεσή μας καὶ δὲν μπορούσαμε νὰ περιμένουμε, γιὰ νὰ προσκυνήσουμε τὰ ἅγια λείψανα, τὸν παρακάλεσα νὰ πῆ τὰ σπουδαιότερα. Ἐκεῖνο ποὺ συγκράτησα καλά, ἦταν τὸ χέρι τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, καθὼς καὶ ἕναν Σταυρὸ ποὺ τὸ χάρισε στὸ Μοναστήρη ὁ Στέφανος Δουσάν, Κράλλης τῆς Σερβίας.

Τὸ Μοναστήρι τοῦ Φιλοθέου βρίσκεται σὲ μία ἀπὸ τὶς ὁμορφότερες πλαγιὲς τοῦ Ὄρους. Εἶναι πνιγμένο στὰ δένδρα καὶ στὴν βορεινή του πλευρὰ κυλάει τὸ νερὸ τοῦ Μυλοποτάμου. Γιορτάζει στὸν Εὐαγγελισμὸ τῆς Θεοτόκου. Ὅταν κάηκε, μόνον ἡ Βιβλιοθήκη καὶ τὸ Καθολικό του σώθηκαν. Ἡ ἀνοικοδόμησις ἄρχισε τὸν ἄλλο χρόνο, μὰ ἀνοικοδομήθηκαν μόνο οἱ τρεῖς πλευρές του. Ἔτσι, στὴν δυτική του πλευρὰ ἔφτιαξαν μία ἁπλωταριὰ ποὺ ξεραίνουν τὰ φουντούκια.

Κατεβήκαμε ἀπὸ τὸ ἀρχονταρίκι καὶ ἀφοῦ πήραμε τὰ πράγματά μας ξεκινήσαμε. Φύγαμε καὶ πάλι ἀπὸ τὸν ἴδιο δρόμο. Στὴν πόρτα κάναμε τὸν σταυρό μας. Τοῦτοι οἱ γέροι, ποὺ συνήθως εἶναι πορτάρηδες, δυσαρεστοῦνται ἂν περιφρονήσεις καὶ δὲν τιμήσεις τὶς συνήθειές τους. Πρέπει νὰ βάλεις τρεῖς μετάνοιες μπροστὰ στὴν θαυματουργὸ εἰκόνα, ὄχι περισσότερες οὔτε λιγότερες. Διαφορετικὰ θὰ δημιουργήσεις κακὴ ἐντύπωση. Νὰ πῆς «Εὐλογεῖτε» ἢ «ὁ Κύριος» καὶ φεύγοντας ἀπὸ τὸ Μοναστήρι νὰ κάνεις τρεῖς φορὲς τὸν Σταυρό σου κοιτάζοντας τὸν Παντοκράτορα ποὺ εἶναι ζωγραφισμένος πάνω στὸν τρουλίσκο καὶ σὲ εὐλογεῖ.

Κάναμε λοιπὸν τὸν σταυρό μας καὶ φτάνοντας μπροστὰ σὲ ἕνα πεζουλάκι ἀνεβήκαμε στὴν ῥάχη τῶν μουλαριῶν μας μὲ τὴν βοήθεια τοῦ Ἠλία, που ξεκούραστα πιὰ βάδιζαν μὲ κέφι.

Περάσαμε ξανὰ τὴν κληματαριά, καὶ ὅταν φτάσαμε σὲ ἕνα σταυροδρόμι ποὺ ἔχει καρφωμένο ἕναν σταυρὸ γιὰ σημάδι, στρίψαμε ἀριστερά. Λίγο πιὸ πέρα καὶ ὕστερα ἀπὸ μία αὐλὴ ποὺ περάσαμε καὶ ποὺ στὸ ὕψος της εἶχε τὴν εἰκόνα τῆς Ἀναλήψεως, πήραμε τὸ κατηφορικὸ καλντερίμι.

***

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Ἡ ἀντιστασιακὴ δράση τοῦ ἱερομονάχου Ἀνθίμου Παντοκρατορινοῦ.

  Ἡ ἀντιστασιακὴ δράση τοῦ ἱερομονάχου Ἀνθίμου Παντοκρατορινοῦ. Ὁ ἱερομόναχος Ἄνθιμος Παντοκρατορινός (κατὰ κόσμον Ἀντώνιος Κατσαλιάκης,...