ΣΚΗΤΗ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ
ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Ἡ ξενοφωντινὴ Σκήτη Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου, ἱδρύθηκε τὸ 1755 ἀπὸ τὸν ἱερομόναχο Σίλβεστρο καὶ τοὺς γέροντες Ἐφραίμ, καὶ Ἀγάπιο. Στὴν ἀκμή της εἶχε εἴκοσι πέντε καλύβες καὶ ἀριθμοῦσε ὀγδόντα πατέρες. Σήμερα, κατοικοῦνται μονοψήφιος ἀριθμὸς καλυβῶν, οἱ περισσότερες ἀπὸ τὶς ὁποίες βρίσκονται στὴν ῥεματιὰ τοῦ Μπούραντα, σὲ ἐπίπεδο χαμηλότερο τοῦ Κυριακοῦ. Στὴν πλαγιὰ ὑψηλότερα ἀπὸ τὸ Κυριακό, βρίσκεται ἡ Καλύβη τῆς Ἀναλήψεως, ὅπου ἐγκαταβίωναν οἱ βιβλιοδέτες μοναχοὶ Χρυσόστομος καὶ Ἱερώνυμος. Ἐλάχιστα ἐρείπια σώζονται ἀπὸ τὴν Καλύβη τῶν Ἁγίων Πέτρου τοῦ Ἀθωνίτου καὶ Ὀνουφρίου τοῦ 1802 καὶ τὴν Καλύβη τοῦ Ἁγίου Ἀρτεμίου. Ὑπάρχει ἡ Καλύβη τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τοῦ 1804. Δίπλα στὸ Κυριακό, βρίσκεται ὁ κοιμητηριακὸς ναὸς τοῦ 1805, ἀφιερωμένος στὸν Ἅγιο Σεραφείμ, ἐπίσκοπο Φαναρίου. Τὸ Κυριακὸ τῆς Σκήτης χτίστηκε τὸ 1755. Ἀρχικὰ ἦταν μονόχωρος ναός, καὶ ἡ πρόσοψή του ἦταν τοιχογραφημένη. Τὸ 1902 ἀνακαινίστηκε καὶ προστέθηκε ἡ εὐρύχωρη λιτή, τῆς ὁποίας ἡ τοιχοποιΐα εἶναι ἰσόδομη, ἀντίθεση πρὸς τὴν τοιχοποιΐα τοῦ κυρίως ναοῦ ποὺ εἶναι ἀργολιθοδομή. Λιτὴ καὶ κυρίως ναὸς ἔχουν ἀπὸ ἕναν τροῦλλο μὲ τύμπανο καὶ γύρω τους ὑπάρχουν χαμηλοὶ ἀτύμπανοι τροῦλλοι, καλυμμένοι μὲ σχιστόπλακες. Πρόσφατα ὁ ναὸς ὑπῆρξε ἀντικείμενο στερεωτικῆς ἐπέμβασης καὶ οἱ ἐξωτερικὲς ὄψεις συγκρατοῦνται μὲ σιδηροδοκούς. Ἡ Λιτὴ δὲν εἶναι τοιχογραφημένη. Στὶς πλευρές της εἶναι προσαρτημένα τὰ παρεκκλήσια τοῦ Ἁγίου Γεωργίου στὰ βόρεια καὶ τοῦ Ἁγίου Νικολάου στὰ νότια μὲ ἀπογυμνωμένα τέμπλα. Οἱ τοιχογραφίες τοῦ ναοῦ τοῦ 1766 εἶναι ἔργο τῶν ἁγιογράφων Ἀθανασίου καὶ Κωνσταντίνου ἀπὸ τὴν Κορυτσά, οἱ ὁποῖοι ἁγιογράφησαν ἐπίσης τὰ Καθολικὰ τῶν Μονῶν Φιλοθέου καὶ Ξηροποτάμου καὶ τὸ Κυριακὸ τῆς Σκήτης τῆς Ἁγίας Ἄννης. Σώζονται τμήματα τῶν τοιχογραφιῶν τῆς παλαιᾶς πρόσοψης, γύρω ἀπὸ τὶς τρεῖς εἰσόδους στὸν κυρίως ναό. Στὸ ὑπέρθυρο τῆς κεντρικῆς εἰσόδου, εἰκονίζεται ἡ Ζωοδόχος Πηγή. Στὸ ἀντίστοιχο ὑπέρθυρο τοῦ δυτικοῦ τοίχου τοῦ κυρίως ναοῦ εἰκονίζεται ὁ Ἀναπεσών. Οἱ ὁλόσωμοι στρατιωτικοὶ Ἅγιοι στοὺς χορούς, εἰκονίζονται μὲ στρατιωτικὴ στολή, ἀλλὰ ὁ ἀνθικὸς διάκοσμος στὶς πανοπλίες τους, στερεῖ τὴν ἀληθοφάνεια καὶ τὶς κάνει νὰ μοιάζουν ὑφασμάτινες· πρόκειται γιὰ σύμβαση τῆς ἐποχῆς. Σὲ λωρίδα πάνω ἀπὸ τοὺς στρατιωτικοὺς Ἁγίους, εἰκονίζονται σκηνὲς ἀπὸ τοὺς οἴκους τοῦ Ἀκαθίστου Ύμνου. Τὸ τέμπλο εἶναι ξύλινο, σκουρόχρωμο καὶ φέρει ἐπίχρυσο διάκοσμο. Στὸ δεξιὸ προσκυνητάρι, βρίσκεται ἡ ἐφέστια εἰκόνα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τοῦ 1757, ποὺ φέρει ἀσημένιο πουκάμισο. Στὸ ἀριστερό προσκυνητάρι ὑπάρχει μία ἀξιόλογη εἰκόνα τῶν Ἁγίων Πάντων. Σὲ τόξο τῆς νότιας πλευρᾶς, ὑπάρχει ἡ ἐξαιρετικὴ παράσταση τοῦ Χριστοῦ ὡς Ἐμμανουήλ. Στὴν τοιχογραφία τῆς Γέννησης τοῦ Χριστοῦ, ἡ παράσταση εἰσάγει ἤδη τὸ μοντέλο τῆς δυτικότροπης Ἁγίας Οἰκογενείας, μὲ τὴν Θεοτόκο καὶ τὸν Ἰωσήφ, γονατιστοὺς καὶ σκυμμένους πάνω ἀπὸ τὸ Θείο Βρέφος. Τὸ γεγονὸς ὡστόσο ὅτι σὲ πεσσὸ ἐντὸς τοῦ ἱεροῦ εἰκονίζεται ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, μαρτυρεῖ τὴν προσκόλληση στὴν παράδοση τοῦ Ἡσυχασμοῦ, ποὺ ἀναβίωνε ἐκείνη τὴν ἐποχή, χάρη στοὺς Κολλυβάδες. Στὸ ἱερὸ εἰκονίζονται, μεταξὺ ἄλλων Ἱεραρχῶν, οἱ Ἅγιοι Ἀχίλλειος καὶ Βησσαρίων Λαρίσης καὶ ὁ Ἅγιος Θεοφύλακτος Βουλγαρίας, καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἴσως μαρτύριο γιὰ τὴν καταγωγὴ τῶν κτητόρων. Στὴν νότια πλευρὰ τοῦ Κυριακοῦ, ὑψώνεται τὸ καμπαναριὸ τοῦ 1896. Τὸ συγκρότημα τοῦ Κυριακοῦ περιλαμβάνει ἀρχονταρίκι τοῦ 1815 μὲ ἐξαιρετικὴ θέα στὴν ῥεματιὰ τοῦ Μπούραντα. Ἡ τράπεζα βρισκόταν ανάμεσα στὸν κοιμητηριακὸ ναό καὶ τὸ Κυριακό. Δὲν σώζονται παρὰ μόνο ἴχνη.
Στὴν ξενοφωντινὴ Σκήτη, μόνασε γιὰ ἕνα διάστημα, πρὶν πάει στὴν ἰβηρίτικη Σκήτη, ὁ Ἅγιος Νέος Ὁσιομάρτυς Ἀκάκιος ποὺ μαρτύρησε τὸ 1815 στὴν Κωνσταντινούπολη.
Στὸ Κυριακό τῆς Σκήτης φυλάσσονται, ἐκτὸς ἀπὸ τεμάχιο Τιμίου Ξύλου, λείψανα τῶν Ἁγίων· Ἀμβροσίου Μεδιολάνων, Μαρίνας, Ἰουλιανοῦ, Ἀναργύρων, τῶν ἐν Σινᾷ καὶ Ῥαϊθῷ ἀναιρεθέντων ἀββάδων, αἷμα τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου.
***
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου