Κεφάλαιον ΙΖ΄. Περὶ τῆς Μονῆς Ἁγίου Παντελεήμονος.
1. Ἐκ τῆς παραλίας τῆς Μονῆς Ξενοφῶντος, διακρίνει τις μακράν, εἰς ἀπόστασιν μιᾶς καὶ ἡμισείας ὥρας, πρὸς τὰ νοτιοανατολικὰ τῆς Χερσονήσου, καὶ ἐν τῇ παραλίᾳ, τὴν μεγαλοπρεπῆ Μονὴν τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος, δηλαδὴ τὴν Ῥωσσικήν. Τὰ παμμέγιστα οἰκήματά της, τεσσάρων καὶ πέντε ὀρόφων, τὰ διάφορα διαμερίσματά της, ἅπερ μακρόθεν διακρίνει τις, τὰ πολλὰ πέριξ κελλία της, μαρτυροῦσι περὶ τοῦ μεγαλείου αὐτῆς.
2. Ὑπὸ τὰ τεῖχη ἐκεῖνα, ὑπὸ τοὺς κολοσσοὺς ἐκείνους, κεῖνται θαμμένα δίκαια καὶ δικαιώματα ἑλληνικά, ἅτινα πρὸ ἑξήκοντα περίπου ἐτῶν ἐσφαγιάσθησαν ἐκεῖ, διότι ἡ Μονὴ Παντελεήμονος, ἦτο καὶ αὕτη ἑλληνική.
3. Τὸ ἐκ Βοῤῥᾶ χρυσίον προσεπάθησε νὰ ἐξαφανίσει καὶ ἐκμηδενίσει αὐτά!
4. Ἀλλὰ πόσον τὰ ἑλληνικὰ δίκαια μεγάλα καὶ ἀπαράγραπτα!
5. Τὸ πᾶν μαρτυρεῖ ὅτι οἱ Ῥῶσσοι εἶναι ξένοι ἐπιδρομεῖς, εἶναι δόλιοι κατακτηταί αὐτῆς, ἐπιβληθέντες διὰ τοῦ χρυσοῦ καὶ τῆς δυνάμεώς των.
6. Ἀλλὰ πῶς ἐγένετο ἡ μετατροπή; Πρὸ ἑβδομήκοντα ἐτῶν περίπου, Ῥώσσοι ἐνεφανίσθησαν εἰς τοὺς διοικοῦντας πατέρας τὴν Μονὴν Παντελεήμονος καὶ τοὺς εἶπον ἱκετευτικῶς: -Ἅγιοι Πατερές, ἐπειδὴ καὶ ἡμεῖς εἴμεθα χριστιανοί, δὲν ἔχομεν δὲ ποῦ νὰ προσευχηθῶμεν καὶ δοξάσωμεν τὸν Ποιητὴν τοῦ παντός, δὲν θὰ δεχθῆτε νὰ κοινοβιάσητε μερικοὺς ἐξ ἡμῶν εἰς τὴν Μονήν σας; Συγχρόνως δέ, ἐνεχείρζον τούτοις πολυτελεῖς ῥωσσικὰς γοῦνας. Θελχθέντες, μὴ φανταζόμενοι ἄλλως ἐν τῇ ἁπλοϊκότητί των, ὅτι θὰ ἐπηκολούθουν καὶ ἐπηκολούθησαν, εἶπαν οὗτοι μάλιστα, καὶ ἐνέγραψαν τὸν πρῶτο 10-15. Μετά τινα χρόνον, διὰ τοῦ αὐτοῦ τρόπου ἐδιπλασιάσθησαν, εἶτα ἐτριπλασιάσθησαν. Ἔγιναν κατόπιν οἱ Ῥῶσσοι 100, 150, 200 καὶ ἀπέκτησαν τὴν πλειονοψηφίαν καὶ συνεπῶς τὴν διοίκησιν τῆς Μονῆς, καὶ οὕτω αὕτη μετετράπη εἰς Ῥωσσικήν! Ὁ ἐν Κωνσταντινουπόλει Ῥῶσσος πρέσβυς ἐνεργήσας ἐκεῖ, δὲν ἤργησε νὰ πείσει τὸν Πατριάρχην, καὶ ἐνέκρινε καὶ οὗτος τὴν μετατροπήν.
7. Εἰσελθόντες οἱ Ῥῶσσοι εἰς τὴν Μονὴν ταύτην, ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ψάλλωσιν ἑλληνιστὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἀλλὰ τοῦτο κατρστρατηγήθη. Ἔκτισαν οὗτοι ἄλλας νέας μεγαλοπρεπεὶς ἐκκλησίας, εἰς ἃς οὐδὲν τοὺς ἐκώλυε νὰ ψάλλωσι ῥωσσιστί.
8. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν παλαιὰν ἐκκλησίαν τῆς Μονῆς, τὸ πρῶτον ἔψαλλον ἑλληνιστί, κατόπιν κατὰ τὸ ἥμισυ ἑλληνιστὶ καὶ κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ ῥωσσιστί, καὶ εἶτα κατὰ τὸ ἓν τέταρτον ἑλληνιστὶ καὶ τὰ τρία τέταρτα ῥωσσιστί, καὶ ἤδη ἀκούει τίς ποτε Ῥῶσσόν τινα, ἐκ τῆς ὅλης λειτουργίας κακοήχως ψάλλοντα μόνον κανέν: «Ἅγιος ὁ Θεός» ἢ ἄλλη τινὰ εὐχὴν ἑλληνιστί, βεβαίως πρὸς εἰρωνειαν! Ἀλλὰ τί ἀπέγιναν οἱ παλαιοὶ πατέρες Ἕλληνες; Οὗτοι διετηρήθησαν μέχρι τοῦ θανάτου των εἰς τὰς θέσεις των, διακρίνει τις δὲ καὶ σήμερον κανὲν λείψανον παλαιόν· ὡς λόγου χάριν ὁ Τυπικάρης Μάξιμος εἶναι Ἕλλην γεγηρακὼς ὅμως, καὶ ἕτοιμος ν’ ἀπέλθῃ καὶ οὗτος τοῦ κόσμου τούτου.
9. Εἶναι ἀληθές, ὅτι οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες πατέρες, ἐπεφυλάξαντο εἰς ἑαυτοὺς τὸ δικαίωμα νὰ κοινοβιάζουν ἑλληνόπαιδας, ἀλλὰ ἀπὸ ἐτῶν παρετηρήθη ὅτι οὐδεὶς Ἕλλην δέχεται νὰ συμβιώσει μὲ τοὺς Ῥώσσους καὶ ἡ διάταξις αὕτη κατήντησεν νεκρὸν γράμμα.
10. Ἐκ τῶν λόγων τούτων ἀντεπάθησα τοὺς κατακτητὰς Ῥώσσους καὶ δὲν ἐπεσκέφθην τὴν Μονήν των. Ἄφησα δέ, λόγῳ διαμαρτυρίας, νὰ ἐπισκεφθῶ αὐτήν, ἀφοῦ θὰ ἐπεσκεπτόμην τὰς Ἑλληνικὰς Μονάς, τὴν τοῦ Χιλιανδαρίου καὶ Ζωγράφου. Ἐν τούτοις οἱ Ῥῶσσοι καλῶς ἤδη κάθηνται εἰς τὴν Μονὴν Παντελεήμονος, ἀποβλέποντες εἰς βέλτιστα.
***
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου